Đây là bộ phim được chuyển thể cùng tên trong truyện ngắn Đèn lồng đỏ treo trên cao do đạo diễn xuất sắc Trương Nghệ Mưu dàn dựng với sự tham gia của Củng Lợi trong vai Xuân Liên- bà Tư xinh đẹp có học thức nhất nhưng cuối cùng cũng rơi vào bi kịch đau khổ của người phụ nữ dưới chế độ PK Trung Hoa.
Phim xoay quanh 4 nhân vật nữ và 1 nhân vật nam là vị đại lão gia ham sắc, giàu có. Là nhân vật gây ra những mâu thuẫn, bi kịch cho số phận của những người phụ nữ.
1. Hình ảnh đèn lồng đỏ treo trên cao:
Ý nghĩa 1:mỗi khi có 1 vị phu nhân, mỹ từ cho sự thật là vợ bé của lão gia đựoc đưa về, những chiếc đèn lồng lại đựoc treo lên . Điều đó đã quen thuộc, ta có thể nhận thấy qua chi tiết những chiếc đèn được mấy người hầu bê ra rất nhanh, treo lên rất quen tay, tiếng cạch lạnh lùng khi đèn đựoc treo vào móc đựoc thu rất rõ, tưởng như là 1 lần khóa vào ổ, chắc gọn, đanh thép . Mỗi chiếc đèn là 1 chiếc khóa, khóa tuổi xuân của Trúc Liên lại . Đèn tuy đỏ nhưng là báo hỉ hay báo tang ???
Ý nghĩa 2:lão gia nghỉ ở đâu, đèn lồng đỏ ở đó đựoc thắp sáng . Chỉ 1 ánh đèn mà quyết định bao nhiêu tranh chấp của mấy người phụ nữ, nghe thật leo lét, mỏng manh như số phận của họ, vừa thắp ở đây, đã sáng bên kia, chỗ nọ vụt tắt .
Đèn lồng đỏ đựoc nói tới ở khắp nơi, là chủ đề chính cho phim, tất cả các câu chuyện đều xoay quanh hình ảnh đèn lồng đỏ . Đèn lồng đỏ thắp sáng thì đựoc ăn món mình thích, đựoc xoa bóp chân .. Đèn lồng đỏ là 1 sự ân sủng của lão gia với những người vợ của mình . Và họ tranh giành nhau vì điều đó !!
Treo Đèn lồng đỏ trong bộ phim còn hơn cả 1 hành động . Còn cao hơn thế rất nhiều, ta có cảm giác như là ông vua nhỏ, đại lão gia tuyển lựa phi tần mà chiếc thẻ bài được thay bằng chiêc đèn lồng đỏ . Chiều chiều các bà phải đừng chờ, rồi từ việc người đưa đèn, rứoc đèn, tới người báo hiệu, hiệu lệnh, Treo cao đèn lồng đỏ đã như 1 nghi lễ, 1 ánh sáng duy nhất trong cuộc sống của những người phụ nữ này, đó là nguyên nhân sống còn của họ .
2. Số phận những người phụ nữ:
Đại phu nhân: Người đàn bà luống tuổi, đã không còn đủ sắc đẹp và khả năng để chăm sóc cho phu quân. Bà trốn trong cõi Phật để tìm cho mình sự giải thóat. Nhưng thực tế bà cũng có được giải thoát đâu! Bà vẫn phải ngồi vào bàn cơm, nhìn những bà vợ còn lại móc khóe nhau để rồi bằng quyền lực của vợ cả phán một câu gì đó để các bà im mồm. Rồi mỗi tối tối, lại đứng để nghe lệnh đèn lồng thắp ở dinh nào, bữa thấy bà bình thản bước vào phòng như chấp nhận một sự thật phũ phàng "Ta không còn xuân sắc", nhưng bữa lại thấy bà liếc mắt khi đèn lồng lại thắp sáng ở dinh bà khác. Bà có thanh thản đâu? Bi kịch!
*** Nhị phu nhân: Có lẽ Nhị phu nhân là bà vợ ghê gớm nhất trong tất cả các bà vợ. Ngoài miệng rất ngon ngọt, chị chị em em nhưng trong lòng lại là những âm mưu và thủ đoạn độc ác nhằm loại đối thủ phòng the. Bà chỉ thật sự lộ rõ bản tính cáo già của mình khi bị Xuân Liên cắt xém tai, bà bắt đầu loại dần đối thủ của mình bằng bàn tay kẻ khác, thâm hiểm và rất cơ hội. Nhưng sống dưới thời phong kiến ấy mà, không có tam phu nhân, tứ phu nhân... thì lại có ngũ phu nhân, lục phu nhân... Thế rồi cả cuộc đời của Nhị phu nhân là những chuỗi ngày dài đấu đá, mưu tính để giành giật phu quân! Thế cũng là bi kịch! Bi kịch cho người đàn bà vì chồng mà gian xảo.
*** Tam phu nhân: Ca sĩ opera xinh đẹp, quyến rũ và biết cách chiều chuộng đấng phu quân của mình. Bà có nhiều lợi thế hơn những người vợ khác do xinh đẹp, tài hoa, có con trai và được phu quân ân sủng vì khéo nhõng nhẽo.Xem phim, ta cứ ngỡ Tam phu nhân là con người xấu xa và mưu chước nhất trong các bà vợ, nhưng càng theo dõi lại càng nhận ra rằng tuy bà bon chen và xấu tính nhất nhưng con người ấy thật sự rất ngay thẳng, yêu ai ghét ai đều bộc lộ ra ngòai, không như nhị phu nhân đeo ngay vào gương mặt mình chiếc mặt nạ. Nhưng rốt cuộc Tam phu nhân lại có một kết cục bi thảm, mà kết cục đó là do bà là con người sống thiên về tình cảm, lãng mạn, không chịu một cuộc sống cô đơn với người chồng chỉ biết tối tối ra lệnh thắp đèn dinh nào với vợ. Cuộc sống ấy sao mà chịu được với cuộc đời tài tử như tam phu nhân?
*** Con hầu Ý An: Luôn mơ ước để được trở thành Tứ phu nhân, nhưng vô vọng. Vì sự xuất hiện của Xuân Liên trong căn nhà này. Nó ganh tị và chỉ ganh tị với Xuân Liên mà thôi. Bởi Xuân Liên đã đập tan ước mơ lớn của đời nó. Nó thù hằn Xuân Liên đến từng giây từng phút, nó câm lặng vì nó là con hầu, nhưng ánh mắt và cử chỉ của nó dậm dựt khó ưa, nó chỉ im miệng, mà hành động của nó có im đâu? Nó không mưu mô như những bà vợ khác vì nó thấp cổ bé họng, nhưng nó hãm hại Xuân Liên theo cách riêng của nó, theo cách của một con hầu. Và khi nó có thời cơ, nó cũng ra tay ngay, vì nó chỉ nghĩ đơn giản kẻ thù của nó trong nhà này là Xuân Liên, đối thủ của nó cũng là Xuân Liên. Nhưng nó đáng thương lắm chứ. Cứ nhìn những cái đèn nó thắp trong cái phòng ọp ẹp của nó, trông buồn và thê thảm quá, khát khao cả đời của nó cũng chỉ là những chiếc đèn lồng đo đỏ thắp èo uột được dấu kỹ vào phòng mà thôi. Mà đến lúc những chiếc đèn ấy bị Xuân Liên lôi ra đốt tan tành thì cuộc đời nó xem như đã chết! Nhưng nó cứng đầu, nó không phục Xuân Liên, thà chịu chết cũng không thèm xin lỗi một con người giành hết cả cuộc đời của nó như thế, thà chết còn hơn, cũng là một bi kịch cho cuộc đời nó, bi kịch cho một cô gái luôn mong mỏi về tình yêu, về quyền hạn, về cuộc sống thế nhưng những ước mơ ấy bị vùi dập thẳng thừng.
*** Tứ phu nhân Xuân Liên: Là một cô gái có học thức, vẫn còn son trẻ, mang theo trong người sự can đảm và bản lĩnh của một phụ nữ. Nhưng tiếc thay cô lại sống giữa chế độ phong kiến, và cuộc đời cô cũng không tránh khỏi áp lực về một chế độ nam quyền. Nghèo và cô thế, cô đành lấy một lão nhà giàu và về làm thiếp, chấp nhận như không thể chọn lựa cho mình một con đường nào khác để đi. 19 tuổi, ở cái tuổi mộng mơ ấy quả thật còn non nớt quá để có thể "giương vuốt" chống chọi và giành giật phu quân với bậc đàn chị. Bước vào ngôi nhà mới của mình, Xuân Liên cũng niềm nở với mọi người nhưng nhận ngay cái liếc uất hận của con hầu Ý An, hoan hỉ đêm đầu tiên với phu quân lại cứ nghe nào là tam phu nhân bị bệnh rồi cả tiếng hát đay ghiến chóe tai thay cho tiếng gà gáy sớm của bà ấy. Bữa ăn đầu tiên của gia đình lại nghe tục lệ gia đình thế này, thế kia... của bà cả. Ngay cả người đối xử với cô tốt nhất là Nhị phu nhân cũng giở trò độc ác với mình. Xuân Liên biến thành một con nhím xù lông, giương ra từng cái gai nhọn hoắc để tự bảo vệ mình và tấn công kẻ khác.
Xuân Liên cũng như bao người phụ nữ khác, cũng biết ghen khi chồng không đồng sàng cùng mình, biết ghen khi chồng lang chạ với con hầu gái. Thế là nàng bắt đầu ra tay, tính kế cho mình để dành sự sủng ái của đấng lang quân, hắt hủi và vùi đầu con hầu gái để nó không có cơ hội ngóc đầu lên được. Vì Xuân Liên là tứ phu nhân, và vì phải sống trong môi trường cạnh tranh giành giật nên Xuân Liên cũng tự biến mình thành người nham hiểm. thế nhưng cái nham hiểm ấy không hại đến ai. Dù rằng cái chết con hầu Ý An và tam phu nhân là gián tiếp do Xuân Liên gây ra nhưng tồn tại xung quanh nó là những âm mưu, những đố kỵ mà hàng ngày những người đàn bà trong căn nhà này ăn nó uống nó. Và thế là Xuân Liên hỏang sợ, sợ bản thân mình, sợ những âm mưu kia, sợ cả cái gia đình này nữa. Lúc đầu Xuân Liên phản kháng, dạy cho họ một bài học, để họ luôn rờn rợn và ám ảnh về cái chết của tam phu nhân Mai San. Nhưng sau cùng, chính Xuân Liên là người ám ảnh về cái chết đó hơn ai cả, cô hóa điên, hóa điên vì trong cô vẫn còn non nớt, vẫn chưa đủ "ác" để mà sống cuộc sống bình thường như chẳng có gì xảy ra giống những con người sống ở căn nhà ấy.
Điên! Đó là bi kịch của cuộc đời Xuân Liên, nhưng đâu là lối thoất bây giờ? và đó phải chăng là lối thóat, vì vốn dĩ khi Xuân Liên bước vào căn nhà ấy thì cuộc đời son trẻ bấy lâu đã chấm dứt, và cô phải đối diện với những mưu toan quái ác hàng ngày. Điên để mà sống trong hoài niệm, thắt hai bím tóc và mặc bộ đồ nữ sinh đi học, sống trong thế giới chỉ của riêng mình thì rõ ràng Xuân Liên đã tránh được mối hiểm họa giành giật chồng lúc nào cũng ngấp nghé xung quanh cô.
(Dienanh.net)
Bối cảnh phim diễn ra chủ yếu trong một ngôi nhà với đấy những quy tắc và tục lệ lâu đời. Cũng chính nơi này đã gây ra biết bao bi kịch cho những người phụ nữ tội nghiệp sống trong đó. Ngôi nhà đã phong toả cuộc sống của những người đàn bà, một khi họ đã bước qua ngưỡng cửa của nó rồi thì thế giới ngoài kia coi như chấm dứt.
Xuân Liên ( Củng Lợi ), một cô gái 19 tuổi, cha đột ngột qua đời, gia đình rơi vào bế tắc, dưới những áp lực của người mẹ kế, Xuân Liên đã chấp nhận làm thiếp của một người có. Câu chuyện bắt đầu từ lúc Xuân Liên bước vào gia đình của người giàu có đó. Chồng của Xuân Liên đã có ba vợ, Xuân Liên là vợ thứ tư. Ở đây, Xuân Liên gặp Nhị phu nhân, người đàn bà luôn hoà đồng và cởi mở, thế nhưng chất chứa trong con người này là nhưng mưu tính, tranh giành, và khát khao một được con trai; Tam phu nhân, đã từng là một nghệ sĩ opera nổi tiếng, có nhan sắc, biết cách làm nũng để Phu quân "sủng ái", điểm đặc biệt là người ngay thẳng, ghét thương ra mặt; Đại phu nhân, một người đàn bà già, không còn đủ khả năng để cuốn hút Phu quân của mình; Ý An, cô hầu gái của Xuân Liên, người luôn mơ ước được trở thành Tứ phu nhân, và ước mơ đó tắt lịm khi Xuân Liên xuất hiện
Mỗi người phụ nữ trong cái nhà này sống cùng nhau nhưng bên cạnh cuộc sống của họ luôn có những thủ đoạn riêng. Nhưng suy cho cùng họ đều là những người phụ nữ tội nghiệp. Người ta có thể ghét Nhị phu nhân vì những thủ đoạn ác độc của bà ta, nhưng tóm lại là vì cái gì ? Người ta cũng có thể cảm thông cho hành động ngoại tình của Tam phu nhân với tay bác sĩ, thế nhưng sự hạnh phúc lén lút đó lại kết thúc là một bi kịch. Người ta thấy thương Đại phu nhân vì sự an phận của bà thế nhưng bà có còn đủ tuổi xuân và sắc đẹp để phụ vụ cho Phu quân của chồng mình chăng ? Còn Ý An, cô đầy tớ tội nghiệp đã kết thúc cuộc đời mình vì những ước mơ không bao giờ thành sự thật, nói thẳng ra thì cái chết của Ý An không hẳn là điều xấu, Ý An luôn mong muốn mình trở thành một người thiếp của Phu quân nhưng điều đó sẽ không bao giờ có, cô lại càng không có ý muốn lấy một tấm chồng như bao cô gái khác, và cái chết đã giúp cô giải thoát dù đó là một "hạ sách".
Còn Tứ phu nhân Xuân Liên, người đàn bà đáng thương nhiều hơn đáng trách. Xuân Liên là một người bản lĩnh và quyết đoán, đầu phim Xuân Liên đã làm theo lời mẹ kế là lấy chồng, nhưng đã lấy là lấy một người giàu có dù có phải làm thê thiếp. Cũng như lời Tam phu nhân Mai San nói, cô mới là người có đủ khả đối phó với Nhị phu nhân Dương. Thế nhưng cuối cùng thì hoàn cảnh và những con người toan tính kia đã thắng cô. Phải, Xuân Liên chính là người đã gây ra cái chết cho Ý An và Tam phu nhân, thế nhân nguyên nhân chính của nó không phải ở Xuân Liên mà là hoàn cảnh, chính hoàn cảnh là giết dần giết mòn những người phụ nữ sống trong nó, và cuối cùng thì kết thúc của Xuân Liên cũng là một bi kịch.
Xuân Liên là một cô gái có học thức và hứa hẹn sẽ có một tương lại tươi sáng. Tuổi đời 19 của cô còn quá non nớt để hiểu đưọc những tranh giành ở chốn phòng the. Nhưng hoàn cảnh đã từng bước dạy cho cô : "Đây này, Nhị phu nhân này, cô đừng tưởng bà ấy hiền lành và tử tế thế kia là thật, giả dối cả thôi, phía sau lưng bà ấy là cả một âm mưa to lớn đấy. Còn đây là Tam phu nhân, có thể ngoài mặt bà ấy đối chọi với cô nhưng thực tế đây là người ngay thẳng, có cảm xúc,cô đơn và luôn khát khao hạnh phúc". Xuân Liên dần trở thành người đàn bà nham hiểm là như thế đấy. Cô đã biết lừa mọi người rằng mình có thai để được hưởng những đặc ân mà ai cũng phải thèm muốn, cô cũng đã biết ghen tuông khi những thê thiếp khác được Phu quân nghỉ lại qua đêm, và cô cũng biết đem những buồn phiền và bế tắc của mình trút lên Ý An để rồi đem đến cái chết không ngờ cho Ý An. Mọi thứ cứ thay đổi từng tí, từng tí một thế nhưng kết quả của nó đem lại thì thật là khủng khiếp.
Đoạn Tam phu nhân bị đem lên ngôi tháp chết mới đáng sợ làm sao, tiếng gào thét của bà chẳng có tác dụng gì với một sức mạnh quá lớn của tục lệ và gia giáo. Tuyết vẫn rơi một cách yên bình, thế nhưng sao màu trắng của tuyết, của bầu trời và của cảnh vật sao vô cảm và tê tái quá. Cái chết ấy diển ra trong mùa đông lạnh lùng như chính lòng ích kỉ, nhỏ nhen, đố kị của con người vậy. Bị ám ảnh bởi cái chết của Tam phu nhân, Xuân Liên đã hóa điên thật sự. Thật ra Xuân Liên có điên hay không cũng không còn quan trọng, bởi lẽ ở hoàn cảnh của cô thì đây có lẽ là giải pháp tốt để bảo vệ cô khỏi những mưu toan ác độc, đem lại cho cô một thế giới riêng yên bình. Còn Nhị phu nhân cũng sẽ đau khổ, bởi lẽ không có Tam phu nhân, Tứ phu nhân thì sẽ có những phu nhân khác. Quả thật, Phu quân của bà đã cưới một Ngũ phu nhân mới. Quả là "kiếp luân hồi", liệu Nhị phu nhân có sống cả đời để gây nhưng bi kịch cho người khác hay không ? |
